Βασικά σημεία της Συνθήκης της Λοζάνης

Η Ελλάδα και η Συνθήκη της Λοζάνης
(Πηγή Φωτογραφίας: Ιστορία του Ελληνικού Έθνους, Εκδοτική Αθηνών)

Η Συνθήκη της Λοζάνης υπογράφηκε την 24 Ιουλίου 1923 και τέθηκε σε ισχύ την 6 Αυγούστου 1924. Με αυτήν καταργείται η Συνθήκη των Σεβρών. 

Η Συνθήκη της Λοζάνης καθόρισε τα σύνορα της σημερινής Τουρκίας, ωστόσο δεν ήταν μια διμερής συμφωνία μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας, γεγονός που της δίνει ξεχωριστό ειδικό βάρος. 

Η Συνθήκη της Λοζάνης υπογράφηκε από τη Γαλλία, το Ηνωμένο Βασίλειο, την Ιταλία, την Ιαπωνία, τη Γιουγκοσλαβία, τη Ρουμανία, την Ελλάδα και, φυσικά, την Τουρκία. 

Η Ελλάδα συμμετέχει στη Συνθήκη της Λοζάνης έχοντας πρόσφατη την οδυνηρή εμπειρία της Μικρασιατικής Εκστρατείας και των συνεπειών της σε πολιτικό, διπλωματικό, οικονομικό και κοινωνικό επίπεδο. 

Ωστόσο, η Συνθήκη της Λοζάνης, γενικά, είναι μια καλή στιγμή, όπως αποδεικνύεται έως τις μέρες μας. 

Με τη Συνθήκη της Λοζάνης η Ελλάδα αποκτά τα σημερινά της όρια, πλην των Δωδεκανήσων. Τα νησιά Ιμβρος και Τένεδος, καθώς και η ζώνη της Σμύρνης παραχωρούνται στην Τουρκία. 

Τα Δωδεκάνησα αλλάζουν χέρια και παραχωρούνται από την Τουρκία στην Ιταλία. 

Η Ελλάδα θα παραλάβει τα Δωδεκάνησα από τους ΙΤΑΛΟΥΣ μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο. Η Ιταλία εκχωρεί την ΠΛΗΡΗ ΚΥΡΙΑΡΧΙΑ επί των Δωδεκανήσων και των παρακείμενων νησιδίων στην Ελλάδα τη 10 Φεβρουαρίου 1947. 

Η Τουρκία δεν (δικαιούται εκ των πραγμάτων να) έχει καμία συμμετοχή στη διαδικασία, και ουδεμία αξίωση επί των Δωδεκανήσων και των βραχονησίδων. Πρόκειται για συμφωνία Ελλάδας και Ιταλίας, και ΟΧΙ Ελλάδας και Τουρκίας. 

Στα Δωδεκάνησα ανήκει φυσικά ΚΑΙ το Καστελόριζο και οι γειτονικές σε αυτό βραχονησίδες. 

Το "μικροσκοπικό" Καστελόριζο δικαιούται ΑΟΖ εκατοντάδων ναυτικών μιλίων νοτίως της Τουρκίας, κάτι που φυσικά ενοχλεί τη γείτονα χώρα, η οποία δεν έχει υπογράψει τη σύμβαση για το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας. 

Διπλωματικά, το Διεθνές Δίκαιο ευνοεί τα συμφέροντα της Ελλάδας, αφού παρόμοιες διαφορές θα είχαν χώρες όπως η ΗΠΑ και η Ρωσία, που ούτε για αστείο θα δέχονταν τη μη εφαρμογή του. 

Με τη Συνθήκη της Λοζάνης η περιοχή της Βόρειας Ηπείρου, με κατά βάση ελληνοχριστιανικό ελληνόφωνο πληθυσμό, παραχωρείται στην Αλβανία κατόπιν πιέσεων (υπενθυμίζουμε την όχι ιδιαίτερα πλεονεκτική διπλωματικά θέση της Ελλάδας λόγω των γεγονότων του 1922). 

Πρόκειται για μια περιοχή που καταλαμβάνει σχεδόν τη μισή έκταση της γειτονικής χώρας. Οι συνέπειες για τον ελληνικό πληθυσμό, ιδιαίτερα την περίοδο του Χότζα, είναι γνωστές και εμφανείς μέχρι σήμερα. 

Η Ανατολική Θράκη παραχωρείται στην Τουρκία. 

Η Συνθήκη της Λοζάνης αποτελείται από 143 άρθρα, όπου ανάμεσα σε άλλα καθορίζονται αναλυτικά τα σύνορα των νησιών και των βραχονησίδων, η ανταλλαγή πληθυσμών και η αποστρατικοποίηση κάποιων -ΚΑΙ ΟΧΙ ΟΛΩΝ- των νησιών, στην οποία αποστρατικοποίηση υποχρεώνεται ΚΑΙ η Τουρκία.

Αυτό είναι ένα μικρό και όχι εξαντλητικό περίγραμμα της Συνθήκης της Λοζάνης. 

Το πλήρες κείμενο της Συνθήκης της Λοζάνης είναι εύκολα προσβάσιμο στο διαδίκτυο. 

"Οι γυναίκες του Ωνάση" της Κικής Φερούδη-Μουτσάτσου

 

Εάν δεν υπήρχαν οι γυναίκες, όλα τα λεφτά του κόσμου δεν θα είχαν καμία αξία. 

     

    Τάδε έφη Αριστοτέλης Ωνάσης, και ποιος άλλωστε θα μπορούσε να ισχυριστεί το αντίθετο! Κόρη, αδερφή, ξαδέρφη, φίλη, σύντροφος, μητέρα, θεία, γιαγιά, όποια ιδιότητα κι αν έχει, μια γυναίκα είναι σαν το αλάτι που δίνει περισσότερη νοστιμιά σε ένα φαγητό. Ακόμα και αν, μερικές φορές, όπως το αληθινό αλάτι, σου ανεβάζει την πίεση. Αστειεύομαι, φυσικά! Αλλά, είμαι σχεδόν βέβαιος ότι και ο ίδιος ο Ωνάσης θα είχε ακόμα και αυτήν την εκδοχή στο μυαλό του. 

    Επέλεξα να κάνω μια μικρή ανάρτηση για το συγκεκριμένο βιβλίο -πέρα από τον λόγο ότι ήμουν εκείνος που το μετέφρασε το 2011 από τα αγγλικά στα ελληνικά- επειδή μέσα από τις σελίδες του γνώρισα άγνωστες πτυχές της ζωής του από "πρώτο χέρι", αφού η συγγραφέας, η Κική Φερούδη-Μουτσάτσου, συνδέθηκε στενά με την οικογένεια Ωνάση. Εργάστηκε στην Ολυμπιακή Αεροπορία από τις 17 Μαΐου 1966 ως τις 15 Μαρτίου 1995, και έζησε από κοντά τις καλές εποχές της εταιρείας, ενώ από το 1966 ως το 1975 ήταν η ιδιαιτέρα γραμματέας του Έλληνα μεγιστάνα. 

    Το βιβλίο έχει πολλές αναφορές στις σχέσεις του με τις πιο σημαντικές γυναίκες της ζωής του. Μία από αυτές ήταν η αδερφή που -όπως αφήνει να φανεί η συγγραφέας- ασκούσε μεγάλη επιρροή πάνω του. Μια άλλη σημαντική λεπτομέρεια, που ομολογώ πως μέχρι που έπιασα το κείμενο στα χέρια μου δεν τη γνώριζα, είναι ότι ο Ωνάσης, αν και ερωτεύτηκε πολύ και, φυσικά, θα μπορούσε να έχει όποια γυναίκα ήθελε στα πόδια του, αν και νυμφεύθηκε το 1946 την Τίνα (Αθηνά) Λιβανού, κόρη του εφοπλιστή Σταύρου Λιβανού και μητέρα του Αλέξανδρου και της Χριστίνας, και το 1968 την τέως πρώτη κυρία των ΗΠΑ, Ζακλίν Μπουβιέ Κέννεντυ, δεν έβγαλε ούτε στιγμή από την καρδιά του, την πιθανότατα μία και μοναδική πραγματικά γυναίκα της ζωής του, με την οποία δεν παντρεύτηκαν ποτέ: τη Μαρία Κάλλας. Ο έρωτας του για την Ελληνίδα υψίφωνο ήταν πραγματικά συγκλονιστικός και, φάνηκε πως ήταν πολύ βαθύτερος, αφού η σχέση τους πέρασε από διάφορες φάσεις και κράτησε για πολλά χρόνια, από το 1957 έως σχεδόν μέχρι το τέλος. Ο Ωνάσης πέθανε το 1975 και η Κάλλας το 1977. 

    Ένα άλλο σημαντικό στοιχείο που πληροφορήθηκα από το βιβλίο ήταν ότι ο Ωνάσης, πέρα από ικανότατος επιχειρηματίας, στις σχέσεις του με τον απλό κόσμο ήταν και ο ίδιος απλός και άμεσος. Ήξερε να τρώει στα καλύτερα εστιατόρια, αλλά ευχαριστιόταν όσο τίποτα να πίνει ένα κρασάκι ή ένα ουζάκι και να μοιράζεται έναν απλό μεζέ συντροφιά με κάποιον ψαρά.

   

    Κλείνω αυτή τη σύντομη ανάρτηση με ένα εντελώς προσωπικό σχόλιο. Είναι κάποιοι άνθρωποι που με κάποιον τρόπο φτάνουν ψηλά, όπως λέμε σε απλά ελληνικά. Για κάτι τέτοιους ανθρώπους, και ο Αριστοτέλης Ωνάσης είναι ένας από αυτούς, λέγονται και ακούγονται πολλά. Άλλα είναι αληθινά, άλλα ψεύτικα, άλλα απλώς υπερβολές και φαντασιώσεις. Δεν ξέρω πόσους "αδίκησε", πάντως σίγουρα πολλοί έφαγαν, βγήκαν από κάποια δυσκολία, άλλοι έζησαν καλά ή και κάπως καλύτερα, χάρη σε εκείνον. Ένας Θεός ξέρει τι κουβαλάει κάθε άνθρωπος. Νομίζω πάντως πως το στίγμα που άφησε στους Έλληνες και στην Ελλάδα έχει γενικά θετικό πρόσημο. Για παράδειγμα, πέρα από την Ολυμπιακή, πόσους άραγε δεν έχει σώσει τόσα χρόνια το φημισμένο Ωνάσειο Καρδιοχειρουργικό Κέντρο, ανθρώπους από όλες τις κοινωνικές τάξεις; Επιπλέον, δεν έγινε πιο γνωστή η χώρα στο εξωτερικό, χάρη και σε εκείνον, και μάλιστα σε εποχές που δεν έχουν καμία σχέση με το σήμερα; 

    Δεν είναι τυχαίο άλλωστε πως, όπως συνέβη με άλλες προσωπικότητες της χώρας μας, όπως ο Βέγγος (τρέχει σαν τον Βέγγο), ο Χορν (ηθοποιός σημαίνει φως), υιοθετήσαμε τόσο εύκολα και εντάξαμε στο καθημερινό μας λεξιλόγιο τη γνωστή φράση: ο Ωνάσης είσαι;, και τη χρησιμοποιούμε όταν θέλουμε να πειράξουμε, για παράδειγμα, κάποιο γνωστό μας πρόσωπο που σκορπάει το χρήμα απλόχερα ή δίνει ένα γερό φιλοδώρημα στον σερβιτόρο. Και μη μου πείτε πως, ακόμη κι αν δεν έχουμε οι περισσότεροι φανταστεί ούτε καν τα χρήματα που κόστιζε το μπάνιο της θαλαμηγού του, δεν νιώθουμε κατά βάθος μια μικρότερη ή μεγαλύτερη υπερηφάνεια, που αυτός ο άνθρωπος ήταν ένας συμπατριώτης μας... 

    Όπως λέει πάλι σοφά ο λαός: μαζί με τον βασιλικό ποτίζεται και η γλάστρα... 

    Διαφωνείτε;

 

    Η γυναίκα που αγάπησε μα δεν μπόρεσε να παντρευτεί, η γυναίκα που παντρεύτηκε μα δεν μπόρεσε να αγαπήσει, η επαναστάτρια κόρη που δεν κατάφερνε να ελέγξει και η κτητική αδερφή που έλεγχε τα πάντα. Η αληθινή ιστορία για την πολύπλευρη ζωή του Αριστοτέλη Ωνάση, η οποία εστιάζοντας στην ερωτική σχέση που είχε με την Τζάκι Κέννεντυ και τη Μαρία Κάλλας αλλά και στην κόρη του Χριστίνα, αποκαλύπτει τον μοναδικό τρόπο που αγαπούσε ο ισχυρός αυτός άνδρας. Αγάπη και πάθος, πλούτος και δύναμη. Η ζωή του Αριστοτέλη Ωνάση, ενός από τους πλουσιότερους ανθρώπους στον κόσμο, και της οικογένειάς του -με όλα τα συστατικά της σύγχρονης ελληνικής τραγωδίας- όπως την έζησε από κοντά η επί χρόνια ιδιαιτέρα γραμματέας του Κική Φερούδη-Μουτσάτσου. (ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΣΤΟ ΟΠΙΣΘΟΦΥΛΛΟ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ)

 

Πριν το τέλος...

Δεν θα μπορούσα να κλείσω αυτό το κείμενο, χωρίς να αναφερθώ σε κάτι σημαντικό. Επειδή το καλό πρέπει να λέγεται, ειδικά όταν σπανίζει, θα ήταν παράλειψή μου να μην ευχαριστήσω δημοσίως τον κ. Παντελή Σμυρνιωτάκη, τόσο για την ευκαιρία αυτής της συνεργασίας, όσο κυρίως για τη συνέπεια λόγων και πράξεων, την οποία πιστεύω πως και ο ίδιος εισέπραξε από μεριάς μου, όπως άλλωστε φάνηκε και στη συνέχεια.

 

Τεχνολογιοφλυαρίες

 

 

Θα μου πεις: «Είναι η φυσική εξέλιξη των πραγμάτων. Ο πολιτισμός δεν μένει ποτέ στάσιμος. Ούτε τα επιτεύγματά του.»

Έχεις δίκιο. Μα, εγώ ονειρεύομαι έναν κόσμο διαφορετικό. Ξέρω, με τα όνειρα δεν ζεις. Τα όνειρα δεν γεμίζουν την κατσαρόλα. Η ζωή είναι κυνικότερη από όσο νομίζουμε. Τα όνειρα, όμως, είναι ίσως το ισχυρότερο αντίδοτο που διαθέτουμε απέναντι στο μικρόβιο της όποιας λογικής μάς μηχανοποιεί και μας περιορίζει ως προσωπικότητες. Είναι το καύσιμο που μας κρατάει ζωντανούς, ακόμη κι όταν δεν έχουμε κάτι συγκεκριμένο να ονειρευόμαστε. Μα, δεν θα σου μιλήσω για όνειρα.

Η τεχνολογία περιόρισε την ένταση των συναισθημάτων. Εξαφάνισε κοινωνικές ευκαιρίες και φράσεις, όπως εκείνο το: «Σε πεθύμησα, βρε αδερφέ! Πάει τόσος καιρός!» 

Τώρα βλέπω τα μούτρα σου εύκολα στα κάθε λογής μέσα κοινωνικής «αποξένωσης», και δεν μου κάνει όρεξη να σε δω. Ίδιος είσαι! Ο χρόνος δεν σε άλλαξε καθόλου. Κάτσε εκεί που βρίσκεσαι. 

Έκανε την ανάγκη πραγματικότητα, και όχι την πραγματικότητα ανάγκη. Κωδικοποίησε την έκφραση των πηγαίων συναισθημάτων μας. Και, επιπλέον, μετατρέψαμε το δώρο της γνώσης σε μια ανούσια συλλογή αμέτρητων άχρηστων πληροφοριών.

Ευτυχώς, αυτή είναι, προς το παρόν, μόνο η μία όψη του νομίσματος...

 

Jaime Nada, Τρίτη, 30 Οκτωβρίου 2018 (Αναθεωρημένο κείμενο από το Καλοκαίρι του 2015)

Στο άγνωστο με βάρκα την ελπίδα;

 

Θα έχεις ακούσει σίγουρα αυτήν τη φράση κλισέ: «Σημασία δεν έχει ο προορισμός, αλλά το ταξίδι.» Καταστάλαγμα από την Ιθάκη του Καβάφη, νομίζω; Βέβαια, Καβάφης! Δεν έχει σημασία... Θα μπορούσε να ήταν και η κυρία Ρούλα. Άλλωστε, δεν είναι μόνο μια φράση αυτή που δίνει αξία σε κάποιον, ακόμα κι αν αυτός είναι ένας από τους σημαντικότερους Έλληνες ποιητές. Λοιπόν, για μένα σημασία έχει ο προορισμός και μόνο. Ξέρω, ακούγομαι απόλυτος. Μα, για σκέψου καλύτερα. Πας κρουαζιέρα στην Νέα Υόρκη. Θες να δεις την Νέα Υόρκη. Εκεί βρίσκονται και κάποιοι φίλοι σου και συγγενείς. Στην μέση του Ατλαντικού γίνεται θαλασσοταραχή. Πνίγεσαι σαν τον... Λεονάρντο (ναι, του Τιτανικού). Θες να βγεις πρώτος στους Ολυμπιακούς, και βγαίνεις έκτος. Προορισμός το βάθρο, το ταξίδι μέχρι την έκτη θέση. Θες να μπεις στο Πανεπιστήμιο, μελετάς πολύ, μπήκες σε ΤΕΙ. Θα μου πεις: «Δεν χάθηκε ο κόσμος.» 

Και έτσι είναι. Γιατί, όμως, «έτσι είναι»; Διότι πολύ απλά, αν δεν μπορείς να πας εκεί, βάζεις πλώρη για αλλού. Άλλα ταξίδια, άλλοι αγώνες. Ακόμα κι αυτό το «απόλαυσε το ταξίδι, χωρίς να σκέφτεσαι πού θα καταλήξεις», κρύβει μέσα του τον πόθο μιας προσωρινής ή μόνιμης «Γης της Επαγγελίας». Όποια μπορεί να είναι αυτή για τον καθένα.

Μπορείς να βρεις κι άλλα τέτοια παραδείγματα από την καθημερινότητά σου, είναι βέβαιο. Σημασία, όμως, έχει ο προορισμός και μόνο. Δεν μπορείς να αναλώνεσαι μια ζωή σε ταξίδια. Χρειάζεσαι λιμάνια, προορισμούς, για να δένεις το πλοίο της ζωής σου και να παίρνεις εφόδια και δυνάμεις, να ξεκουράζεσαι, να ξαναρχίζεις, να εξελίσσεσαι. Αλίμονο! Δεν μπορείς να ταξιδεύεις συνεχώς χωρίς να απολαμβάνεις τους καρπούς των κόπων σου. Ίσως άλλος να σταματούσε στα πέντε μέτρα, άλλος στα δέκα, άλλος στο χιλιόμετρο, άλλος δεν θα ξεκινούσε καθόλου. Και γι’ αυτό, το ταξίδι σου είναι η δική σου προσπάθεια. Αν είχε σημασία μόνο το ταξίδι, ίσως στην πραγματικότητα να μην ξεκινούσαμε καν να φτάσουμε κάπου...

Ο προορισμός είναι το κίνητρο για να σαλπάρει το καράβι. Ο προορισμός είναι αυτός που δίνει αξία στο ταξίδι, και η κατάκτησή του, την πληρότητα της επιτυχίας. Ο καθένας ζυγίζει δυνάμεις και εφόδια και θέτει προορισμούς. Κάποιοι προορισμοί δεν είναι για μένα και για σένα. Δεν είμαστε ανώτερα όντα για να ελέγχουμε τα πάντα. Αγωνιζόμαστε για το καλύτερο. Αυτό είναι το ταξίδι, ο αγώνας. Αλλά ο αγώνας δεν είναι ο στόχος.

Σημασία έχει ο προορισμός. Το κάθε μικρό κομμάτι στο παζλ της προσωπικής ολοκλήρωσης.

Εγώ κι εσύ... Εγώ κι εσύ, απλώς προσπαθούμε, και οφείλουμε στον εαυτό μας, «να πιάσουμε λιμάνι».

 Jaime Nada, Τρίτη, 30 Οκτωβρίου 2018 (Αναθεωρημένο κείμενο από το Καλοκαίρι του 2015)

Πινελιές από την Ελληνική Επανάσταση του 1821 (Α' Μέρος)

 

Η Ελλάδα στα ερείπια του Μεσολογγίου. Ευγένιος Ντελακρουά.

Ρομαντισμός (τέλη 18^ου αιώνα – μέσα 19^ου): Καλλιτεχνικό ρεύμα που ξεκίνησε στη Γερμανία και τη Μεγάλη Βρετανία και εξαπλώθηκε στη Γαλλία, την Ισπανία και άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Δίνοντας μεγαλύτερη έμφαση στο συναίσθημα, παρά στη λογική -χωρίς να την απορρίπτουν- οι καλλιτέχνες  προσπαθούν να προκαλέσουν συγκίνηση στον δέκτη και συχνά εκφράζουν το αίσθημα του ανικανοποίητου. Για αυτό, άλλωστε, αρκετοί από αυτούς έστρεψαν τη ματιά τους σε καινούριους τόπους -όπως η Ελλάδα και η Ισπανία[1]- αναζητώντας νέες πηγές έμπνευσης. Ένα από τα πολλά και διαφορετικά χαρακτηριστικά του ρομαντισμού είναι η αποτύπωση της προσωπικής άποψης και της εσωτερικής κατάστασης του καλλιτέχνη στο έργο. Για να γίνει πιο απλό και κατανοητό, αν δούμε έναν πίνακα της Αναγέννησης, ένα τοπίο για παράδειγμα, θα παρατηρήσουμε τη φύση να εξιδανικεύεται (γαλανός ουρανός, πολύχρωμα λουλουδάκια, καταπράσινα λιβάδια, σύννεφα, ωραία αγγελάκια, κτλ.). Αντίθετα, στον ρομαντισμό, η φύση εκφράζει όσα ο ίδιος ο καλλιτέχνης νιώθει. Αν είναι ερωτευμένος, η φύση θα είναι ωραία και οι εικόνες παραδεισένιες. Αν λυπάται, σε ένα τοπίο πιθανόν να υπάρχει βροχή. Αν μέσα του παλεύει, η θάλασσα θα απεικονίζεται σκοτεινή κι αγριεμένη, τα κύματα θα χτυπούν αλύπητα πάνω στα βράχια.

 

Η γέννηση της Αφροδίτης. Σάντρο Μποτιτσέλι.

Αυτή η διαφορετική προσέγγιση αποτυπώνεται και στο ανθρώπινο σώμα. Αν για τους ζωγράφους της Αναγέννησης η ιδανική φιγούρα είναι, για παράδειγμα, εκείνη της Αφροδίτης του Μποτιτσέλι, οι ρομαντικοί ζωγράφοι κινούνται πάλι στο ίδιο πλαίσιο που περιγράψαμε προηγουμένως. Για να καταλάβουμε τη διαφορά, ας φέρουμε στο μυαλό μας την Ελλάδα στα ερείπια του Μεσολογγίου του Ευγένιου Ντελακρουά. Από τη μια, η αποθέωση του γυναικείου σώματος και ο θαυμασμός για την κλασσική ομορφιά και, από την άλλη, η έκφραση της απόγνωσης, της αγωνίας, της αβεβαιότητας. Η Αφροδίτη έχει τα χέρια μαζεμένα, ποθητή, ευάλωτη, υποσχόμενη. Η Ελλάδα με τα χέρια ανοιχτά φαντάζει ηρωική, διαμαρτυρόμενη και ταυτόχρονα μεγαλόπρεπη μέσα στη δυστυχία της. Είναι σαν να λέει: «δεν έχω κάτι άλλο να δώσω», «δεν βλέπετε τι συμβαίνει;»

Μέσα, λοιπόν, σε αυτό το πλαίσιο του ρομαντισμού, αρκετοί καλλιτέχνες λειτούργησαν -όπως θα λέγαμε σήμερα- ως influencers. Οι πίνακες ήταν η τηλεόραση και ο κινηματογράφος της εποχής και χρησίμευσαν ως ένα κάλεσμα με πολλούς αποδέκτες, κυρίως της ανερχόμενης αστικής τάξης, που πολύ απλά και συνοπτικά περνούσαν το μήνυμα: Κοιτάχτε πώς έχουν καταντήσει οι απόγονοι του Σωκράτη, αλλά και του Πλάτωνα και του Αριστοτέλη, που τα βιβλία τους διαβάζετε και θαυμάζετε. Σπεύστε να δείτε πώς αγωνίζονται μόνοι τους απέναντι στο οθωμανικό θηρίο και τρέξτε να τους βοηθήσετε. Το ίδιο συνέβη και με τη ρομαντική ποίηση, το νούμερο ένα «social media» της ρομαντικής περιόδου όσον αφορά στη λογοτεχνία. Ο Βίκτωρ Ουγκό, ο Φρίντριχ Σίλερ, ο Πέρσι Σέλλεϊ και, φυσικά, ο Τζορτζ Γκόρντον Μπάιρον, γνωστότερος ως Λόρδος Βύρων, είναι μόνο ορισμένα από τα ονόματα που συνεισέφεραν στην ευαισθητοποίηση της κοινής γνώμης, αφού τα έργα τους διαβάζονταν σε λέσχες και καλλιτεχνικά καφενεία των μεγάλων ευρωπαϊκών χωρών και συνέβαλαν στην εξέλιξη του φιλελληνισμού.

---

[1] Αν και κατά την πρώτη δεκαετία του 19^ου αιώνα η Ισπανία διεξάγει το δικό της απελευθερωτικό αγώνα εναντίον των Γάλλων, τα ιστορικά δεδομένα των δύο χωρών και τα γεγονότα που συμβαίνουν κατά τη συγκεκριμένη χρονική περίοδο σε καμία περίπτωση δεν ταυτίζονται. Αναμφίβολα, ωστόσο, και οι δύο κόσμοι αποτέλεσαν πηγή έμπνευσης για τους καλλιτέχνες του ρομαντισμού.