Thursday, 23 January 2025

Βασικά σημεία της Συνθήκης της Λοζάνης


Η Ελλάδα και η Συνθήκη της Λοζάνης
(Πηγή Φωτογραφίας: Ιστορία του Ελληνικού Έθνους, Εκδοτική Αθηνών)


Η Συνθήκη της Λοζάνης υπογράφηκε την 24 Ιουλίου 1923 και τέθηκε σε ισχύ την 6 Αυγούστου 1924. Με αυτήν καταργείται η Συνθήκη των Σεβρών. 

Η Συνθήκη της Λοζάνης καθόρισε τα σύνορα της σημερινής Τουρκίας, ωστόσο δεν ήταν μια διμερής συμφωνία μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας, γεγονός που της δίνει ξεχωριστό ειδικό βάρος. 

Η Συνθήκη της Λοζάνης υπογράφηκε από τη Γαλλία, το Ηνωμένο Βασίλειο, την Ιταλία, την Ιαπωνία, τη Γιουγκοσλαβία, τη Ρουμανία, την Ελλάδα και, φυσικά, την Τουρκία. 

Η Ελλάδα συμμετέχει στη Συνθήκη της Λοζάνης έχοντας πρόσφατη την οδυνηρή εμπειρία της Μικρασιατικής Εκστρατείας και των συνεπειών της σε πολιτικό, διπλωματικό, οικονομικό και κοινωνικό επίπεδο. 

Ωστόσο, η Συνθήκη της Λοζάνης, γενικά, είναι μια καλή στιγμή, όπως αποδεικνύεται έως τις μέρες μας. 

Με τη Συνθήκη της Λοζάνης η Ελλάδα αποκτά τα σημερινά της όρια, πλην των Δωδεκανήσων. Τα νησιά Ιμβρος και Τένεδος, καθώς και η ζώνη της Σμύρνης παραχωρούνται στην Τουρκία. 

Τα Δωδεκάνησα αλλάζουν χέρια και παραχωρούνται από την Τουρκία στην Ιταλία. 

Η Ελλάδα θα παραλάβει τα Δωδεκάνησα από τους ΙΤΑΛΟΥΣ μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο. Η Ιταλία εκχωρεί την ΠΛΗΡΗ ΚΥΡΙΑΡΧΙΑ επί των Δωδεκανήσων και των παρακείμενων νησιδίων στην Ελλάδα τη 10 Φεβρουαρίου 1947. 

Η Τουρκία δεν (δικαιούται εκ των πραγμάτων να) έχει καμία συμμετοχή στη διαδικασία, και ουδεμία αξίωση επί των Δωδεκανήσων και των βραχονησίδων. Πρόκειται για συμφωνία Ελλάδας και Ιταλίας, και ΟΧΙ Ελλάδας και Τουρκίας. 

Στα Δωδεκάνησα ανήκει φυσικά ΚΑΙ το Καστελόριζο και οι γειτονικές σε αυτό βραχονησίδες. 

Το "μικροσκοπικό" Καστελόριζο δικαιούται ΑΟΖ εκατοντάδων ναυτικών μιλίων νοτίως της Τουρκίας, κάτι που φυσικά ενοχλεί τη γείτονα χώρα, η οποία δεν έχει υπογράψει τη σύμβαση για το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας. 

Διπλωματικά, το Διεθνές Δίκαιο ευνοεί τα συμφέροντα της Ελλάδας, αφού παρόμοιες διαφορές θα είχαν χώρες όπως η ΗΠΑ και η Ρωσία, που ούτε για αστείο θα δέχονταν τη μη εφαρμογή του. 

Με τη Συνθήκη της Λοζάνης η περιοχή της Βόρειας Ηπείρου, με κατά βάση ελληνοχριστιανικό ελληνόφωνο πληθυσμό, παραχωρείται στην Αλβανία κατόπιν πιέσεων (υπενθυμίζουμε την όχι ιδιαίτερα πλεονεκτική διπλωματικά θέση της Ελλάδας λόγω των γεγονότων του 1922). 

Πρόκειται για μια περιοχή που καταλαμβάνει σχεδόν τη μισή έκταση της γειτονικής χώρας. Οι συνέπειες για τον ελληνικό πληθυσμό, ιδιαίτερα την περίοδο του Χότζα, είναι γνωστές και εμφανείς μέχρι σήμερα. 

Η Ανατολική Θράκη παραχωρείται στην Τουρκία. 

Η Συνθήκη της Λοζάνης αποτελείται από 143 άρθρα, όπου ανάμεσα σε άλλα καθορίζονται αναλυτικά τα σύνορα των νησιών και των βραχονησίδων, η ανταλλαγή πληθυσμών και η αποστρατικοποίηση κάποιων -ΚΑΙ ΟΧΙ ΟΛΩΝ- των νησιών, στην οποία αποστρατικοποίηση υποχρεώνεται ΚΑΙ η Τουρκία.

Αυτό είναι ένα μικρό και όχι εξαντλητικό περίγραμμα της Συνθήκης της Λοζάνης. 

Το πλήρες κείμενο της Συνθήκης της Λοζάνης είναι εύκολα προσβάσιμο στο διαδίκτυο.